27 januari 2012

De raadsels rond Valentina Lisitsa

Foto: Michael von Aichberger

Wie denkt dat YouTube een videokanaal is waarop uitsluitend jong volk rondhangt, kan zich uit de droom laten helpen door de fans van Valentina Lisitsa. De pianiste van wie de internetfilmpjes al 32 miljoen keer zijn aangeklikt, trekt naar het Delftse Theater de Veste het vertrouwde zondagochtendpubliek: een zee van senioren, met hier en daar een plukje jeugd.

Net zo vertrouwd is het ritueel waarmee de 38-jarige Oekraïense plaatsneemt achter het klavier. Een diepe zucht mondt uit in geconcentreerde stilte. Haar handen verschijnen als biddende roofvogels boven de toetsen en werpen zich in glijvlucht op de Kinderszenen van Robert Schumann.

In deze poëtische miniaturen sneuvelt nog een vooroordeel. Rond de pianiste met de blonde lokken hangt immers het aureool van klaviertijgerin en toetsenvreetster. Terwijl ze in Schumann juist naar voren treedt als de meesteres van milde zangerigheid. Haar specialiteit, zo bevestigt ze in een handvol door Liszt bewerkte Schubertliederen, is de verdampende slotmaat waarvan de spanning secondenlang blijft hangen.

Dat is knap in een multifunctionele akoestiek die bij voorkeur de publieke hoest versterkt. Wel maakt Lisitsa in haar ballet van strelende vingers minieme landingsfoutjes die je op meesterpianistenniveau zelden aantreft. Barstjes in de concentratie?

Ze zouden kunnen verklaren waarom haar fenomenale internetsucces zich vooralsnog niet heeft verplaatst naar de grote podia. Aan technisch feilen kan het toch niet liggen, zou je denken van iemand die haar tanden rond lunchtijd probleemloos zet in Liszts Totentanz.

Dit huiveringwekkende geval van bloeddorstige snaren levert een tweede aanwijzing rond de vraag waarom de YouTube-koningin nog niet is doorgedrongen tot de concertseries die ertoe doen. Het gekwak met handen klinkt opeens naar circus. Weg is de poëzie die ze zorgvuldig heeft opgebouwd. Met medeplichtigheid overigens van de Delftse Yamaha, die een krachtige aanslag steevast vertaalt in plat geluid. Niettemin staat Lisitsa voor een fundamentele keuze. Moet een alleskunner op zoek naar een carrière dan ook maar alles willen spelen?

Mozart, Schumann, Liszt e.a. Valentina Lisitsa (piano). Delft, Theater de Veste, 22/1.

de Volkskrant,  28 januari 2012

Geen opmerkingen: