Druppelend water. Ketsende kiezels. Een koor dat huilt als
de wind. Toen de Chinese componist Tan Dun voor het Bachjaar 2000 een Mattheüspassie
mocht schrijven, stelde hij zich voor hoe de wereld moet hebben geklonken toen
Jezus zijn marteltocht maakte naar de kruisdood op Golgotha. Tegelijk dacht hij
terug aan zijn jeugd in de provincie Hunan, waar een toverpriester aan de
rivieroever rituelen voltrok met water en keitjes.
Het leverde Water Passion after Saint Matthew op,
een stuk dat succesvol de wereld rond ging, maar gek genoeg pas nu z'n première
beleeft in het passiegekke Nederland. De frêle Tan Dun (56) kwam het in de Rotterdamse
Doelen zelf dirigeren. In anderhalf uur tijd loodste hij Cappella Amsterdam en
het Nieuw Ensemble van doop naar herrijzenis. Hetzelfde parcours volgt
donderdag in het Muziekgebouw aan 't IJ.
Ook in Amsterdam zullen zeventien doorzichtige, van onder aangelichte
waterschalen in kruisvorm het podium beheersen. Ervaren passiegangers zullen
vergeefs speuren naar een Evangelist die, zoals bij Bach, het lijdensverhaal aan
elkaar praat. Koralen: ook afwezig. Voor aria's had Tan Dun evenmin emplooi. Zijn
stuk wekt eerder de indruk dat het Bijbelse evangelie is gedropt bij een ver en
vreemd volkje, dat op die uitheemse tekst dan maar z'n eigen tradities loslaat.
Zo is er de sjamaan: bas-bariton Stephen Bryant, die als
Johannes de Doper fluitende boventonen produceert en als Jezus onderaards kan
raspen. Er is een duivel in de gedaante van een sopraan met een brandweersireneachtige
stem, de slecht verstaanbare Maria Chiara Chizzoni. En steeds laten drie
slagwerkers het water in hun transparante kommen druppelen, murmelen en kletteren.
Hoogtepunt: een spetterende solo waarin de Chinese Beibei
Wang tovert met vuisten en een glazen potje. Tan Dun, nog zo'n klankmagiër, wrijft
oergeluiden uit Cappella Amsterdam. Het koor sist, jankt en gromt, terwijl het
zichzelf begeleidt op tempelbelletjes en kiezelstenen. Tot de theatrale
aardigheden behoort de scène waarin de zangers, zwaaiend met de arm, 'kill him!'
scanderen.
Water Passion after Saint Matthew gulpt van de interessante
klanken. Maar zelfs een viool, een cello en een sampler die oude Aziatische
strijktradities promoveren tot sfeergeluid, kunnen het manco niet verhullen. Voor
een muziektheatraal ritueel kent de partituur te veel verwaterde plekken.
★★★☆☆
Tan Dun: Water Passion after Saint Matthew. Cappella
Amsterdam, Nieuw Ensemble o.l.v. Tan Dun. Rotterdam, de Doelen, 14/4. Herh.
Amsterdam, Muziekgebouw aan 't IJ, 17/4.
de Volkskrant, 16 april 2014
Geen opmerkingen:
Een reactie posten